Lęk uogólniony – kiedy ciągłe zamartwianie staje się chorobą?

Zespół lęku uogólnionego, w skrócie GAD (Generalized Anxiety Disorder), to zaburzenie wpływające negatywnie na codzienne życie i dotyczące nawet do 5% dorosłej populacji. Po czym go rozpoznać i jak sobie z nim radzić?

Czym różni się zwykły stres od lęku uogólnionego?

Szybkie, pełne wyzwań i obowiązków życie oraz wszechobecny natłok informacji (najczęściej tych niepomyślnych) stanowią ogromne obciążenie dla naszego systemu nerwowego. Stresujemy się więc niemal wszyscy. Jednak nie każda sytuacja stresogenna (i nie u każdej osoby) wywołuje zaburzenia lękowe, w tym tzw. lęk wolnopłynący. Jak odróżnić „zwykłe” napięcie od lęku uogólnionego?

Stres	Lęk uogólniony
Trwa tyle, ile powodująca go sytuacja, następnie zanika.Jest związany z konkretną przyczyną.Towarzyszące objawy somatyczne zanikają wraz z zakończeniem sytuacji.	Utrzymuje się przewlekle, nawet po ustąpieniu stresora.Trudno określić, co go wywołuje, brak realnego powodu.Występują przewlekłe dolegliwości, np. bóle głowy czy żołądka, bezsenność.

Jakie są objawy lęku uogólnionego?

Po czym poznać, że dana osoba zmaga się z lękiem uogólnionym i może potrzebować pomocy specjalisty? Niewątpliwie warto rozważyć konsultację z psychologiem lub psychoterapeutą w przypadku zauważenia następujących objawów:

• trwające minimum 6 miesięcy trudne do opanowania uczucie niepokoju, zagrożenia lub ciągłe zamartwianie się,
• zwiększona męczliwość (niemożliwa do wyjaśnienia przyczynami zdrowotnymi),
• zaburzenia koncentracji uwagi,
• nadmierna drażliwość,
• zakłócenia snu,
• przewlekle zwiększone napięcie mięśniowe.

Często towarzyszące symptomy to także trudności w odprężeniu się, bycie w „ciągłej gotowości”, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, przyspieszone tętno, drżenie ciała, zwiększona potliwość. Ponadto osoby dotknięte lękiem wolnopłynącym nierzadko używają stwierdzenia: „czuję się jak w pułapce”.

Czy lęk uogólniony mija sam?

W większości przypadków odpowiedź jest przecząca. Lęk wolnopłynący rzadko ustępuje samoistnie, choć u zmagających się z nim osób można obserwować okresy lepszego funkcjonowania. Na ogół jednak pod wpływem stresu czy zmęczenia problem ponownie się nasila.

Warto skonsultować się ze specjalistą i podjąć leczenie, zaburzenie to bowiem znacząco obniża komfort życia i może prowadzić do rozwoju powikłań takich jak depresja, napady paniki czy spadek odporności.

Jak wygląda leczenie lęku uogólnionego u psychologa?

Podstawową metodą leczenia zespołu lęku uogólnionego jest psychoterapia. W tym przypadku pierwszym wyborem jest zwykle terapia poznawczo-behawioralna, koncentrująca się na identyfikacji i zmianie nieprzystosowawczych schematów myślenia. Pacjent, wspólnie ze specjalistą, uczy się rozpoznawać automatyczne myśli prowadzące do wystąpienia lęku i zastępować je innymi. Często wraz z psychologiem pracuje się też nad zmianą stylu życia – wprowadzeniem systematycznej relaksacji, nauką technik oddechowych itp. Psychoterapia trwa do kilkunastu miesięcy i w większości przypadków szybko przynosi zauważalną poprawę. W sytuacji dużego, utrudniającego funkcjonowanie nasilenia objawów, dodatkowo można włączyć tymczasową farmakoterapię.