Terapia poznawczo-behawioralna – na czym polega i komu pomaga?
Terapia poznawczo-behawioralna, w skrócie CBT, należy do najpopularniejszych nurtów terapeutycznych. Jest uważana za skuteczną szczególnie w przypadku zaburzeń o podłożu emocjonalnym, a jedną z jej głównych zalet jest nastawienie na rozwiązanie konkretnego problemu w relatywnie krótkim czasie.
Czym różni się CBT od innych rodzajów terapii?
Każde podejście terapeutyczne charakteryzuje się odmiennymi założeniami. Zagadnienie to jest niezwykle złożone, przyjrzyjmy się więc terapii poznawczo-behawioralnej na tle dwóch innych popularnych nurtów: psychodynamicznego i systemowego.
| Poznawczo-behawioralna | Psychodynamiczna | Systemowa |
| Nacisk na rozwiązanie bieżącego problemu | Badanie procesów nieświadomych i przeszłych doświadczeń | Skupienie na wpływie relacji i systemu rodzinnego na trudności pacjenta |
| Zazwyczaj ustrukturyzowana, nastawiona na cel | Bardziej otwarta i elastyczna, cele mogą być modyfikowane | Luźna struktura, może być modyfikowana w zależności od potrzeb |
| Z założenia krótkoterminowa | Zwykle (choć nie zawsze!) trwa dłużej, czasami kilka lat | Czas trwania zmienny, w zależności od problemu i potrzeb |
Jakie problemy leczy terapia poznawczo-behawioralna?
Psychoterapia poznawczo-behawioralna jest stosowana przy rozmaitych zaburzeniach. Sprawdza się szczególnie dobrze w przypadku, gdy pacjent chce możliwie sprawnie poradzić sobie z konkretnym problemem. Do trudności leczonych najczęściej przy pomocy CBT należą:
- zaburzenia nastroju (w tym depresja),
- zaburzenia lękowe, m.in. fobie specyficzne, ataki paniki,
- zaburzenia odżywiania,
- trudności ze snem,
- przewlekły stres.
Jak wygląda pierwsze spotkanie z terapeutą CBT? FAQ
O czym rozmawia się na pierwszej sesji CBT?
Pierwsze spotkanie z terapeutą to rozmowa dotycząca zgłoszonego problemu. Specjalista i pacjent ustalają m.in., na czym dokładnie polegają trudności oraz czy pacjent jest gotowy na podjęcie leczenia. Podsumowaniem konsultacyjnych sesji jest ustalenie celu i zawarcie kontraktu terapeutycznego.
Czy do pierwszej sesji CBT trzeba się przygotować?
Można, jeśli ułatwia to pacjentowi mówienie o swoich trudnościach. Dobrym pomysłem może być spisanie wszelkich wątpliwości i pytań do terapeuty na kartce i przyniesienie jej na spotkanie. Nie jest to jednak obowiązkowe.
Czy już na pierwszej sesji dostaje się zadanie domowe?
Może się tak zdarzyć. Terapia CBT opiera się w dużej mierze na pracy własnej pacjenta i zadania domowe są jej integralną częścią. Niektórzy terapeuci proponują prostą „pracę domową” już po pierwszym spotkaniu.
Czy terapia CBT działa online tak samo jak stacjonarnie?
Terapia poznawczo-behawioralna należy do nurtów, które można prowadzić zdalnie i nie traci ona na swojej skuteczności. O ile w sytuacjach takich jak praca z ciałem czy psychoterapia rodziny format online nie ma racji bytu, o tyle CBT z powodzeniem można stosować za pośrednictwem wideorozmowy.
Jeśli pacjent podczas zdalnej rozmowy z terapeutą jest otwarty, stosuje się do jego zaleceń, a między sesjami wykonuje zadania domowe, terapia CBT online przynosi tak samo dobre rezultaty, jak ta w formie bezpośredniej.